Succesvolle cursus ‘Meedoen kun je leren’

Gemeente Westerveld is de eerste Nederlandse gemeente die een cursus inzet om mensen met een beperking te leren hoe ze mee kunnen blijven doen. Met hulp Inge en Coen Vuijk van Rehab Academy uit Wapserveen hebben de gemeente en stichting Revalideren is leren ervoor gezorgd dat inwoners meer inzicht hebben in hun eigen beperking, beter voor zichzelf kunnen zorgen en weer een frisse blik op de toekomst hebben. Mede daardoor is gemeente Westerveld één van de 25 VNG koplopergemeenten geworden voor het VN-verdrag voor de rechten van de mens.

Investeren in een inclusieve samenleving

Meedoen met een beperking is niet vanzelfsprekend. “In het kader van het VN-verdrag is er door de gemeente Westerveld een onderzoek uitgevoerd naar de beleving van de verschillende thema’s rondom VN-verdrag.  Een van de belangrijkste conclusies uit dit onderzoek is dat bewustwording een belangrijke eerste stap is naar een inclusieve samenleving. Daar willen we in investeren, we willen dat iedereen mee kan (blijven) doen.” Aldus wethouder De Haas.
Of mensen mee kunnen doen hangt af van de mate waarin ze geleerd hebben om verantwoordelijkheid te nemen en te weten bij wie ze waarvoor kunnen aankloppen. ”Eigen regie kan alleen als je zelf plannen maakt. Meedoen ontstaat niet vanzelf door alleen de omgeving aan te passen en voorzieningen te verstrekken. Mee (blijven) doen kun je wel leren.” Zegt Otwin van Dijk, voorvechter van het VN-verdrag in de tweede kamer en ambassadeur van Rehab Academy.
Inge Vuijk vult aan: “Tijdens de revalidatie leer je weer wassen, aankleden en in en uit je rolstoel komen. Ook de revalidatiesector zelf geeft toe, dat ze mede door de verkorte opnameduur niet verder komen dan het aanleren van deze basisvaardigheden. Het echte leven met een beperking gaat over veel meer dan dat. Daar kom je pas achter als je thuis komt en dan sta je er samen met je partner of naasten vaak alleen voor. Dat is het verhaal dat we keer op keer horen.”

Meedoen met een beperking

Eind 2016 heeft de stichting Revalideren is leren met dit verhaal aangeklopt bij de gemeente Westerveld. Gemeente Westerveld kent de subsidieregeling maatschappelijke initiatieven. Deze subsidieregeling biedt financiële ondersteuning voor inwoners met maatschappelijke initiatieven en ideeën. Het doel van deze regeling is om inwoners  uit te dagen om met ideeën te komen en deze in samenwerking tot stand brengen.

Samen hebben de gemeente en de Rehab Academy de handen ineen geslagen voor een pilotcursus 'Mee blijven doen in Westerveld'. Met behulp van een klankbordgroep, waarin patiëntenverenigingen en het lokale mantelzorgnetwerk vertegenwoordigd waren, werden de plannen uitgewerkt. De uitvoering van de pilotcursus werd belegd bij Rehab Academy, een jonge organisatie met veel ervaring rond het leren meedoen met een fysieke beperking.

Samen leren

In september 2017 ging de cursus van start. Niet alleen de inwoners van Westerveld met een beperking werden voor de cursus uitgenodigd. Ook hun partners sloten aan. “Een partner en kinderen (of ouders) moeten net zo hard leren om de beperking niet bepalend te laten zijn voor hoe ze hun leven inrichten.” Aldus Vuijk. De startweek vond plaats in een groepsaccommodatie in de gemeente zelf. Alle deelnemers gingen aan de slag met hun eigen doelen die ze tijdens het kennismakingsgesprek thuis met Rehab Academy gedeeld hadden. Tijdens de startweek sloten twee ervaringsdeskundigen uit het netwerk van Rehab Academy aan om mee te denken over de dilemma's waar de deelnemers tegenaan liepen.

Grenzen verleggen

Een aantal losse trainingsdagen en een weekend Zwolle volgden. Fysieke grenzen werden verlegd op het curlingijs van Thialf, de mogelijkheden van het openbaar vervoer werden getest in Zwolle en de wet en regelgeving werden doorgenomen op basis van enkele vragen die leefden. Het leren herkennen en bewaken van de (nieuwe) eigen grenzen liep als een rode draad door de cursus. De partners hadden daarbij een grote rol. Ook zij moeten leren om met de nieuwe situatie om te gaan, zonder hun eigen grenzen uit het oog te verliezen. Dan helpt het als je de tijd neemt om samen stil te staan bij de manier waarop je meedoet. Of zoals een van de partners na afloop zei: “Ik neem mijn man niet meer alles uit handen. Ik ben assertiever geworden.” De cursus ‘Mee blijven doen in Westerveld’ is in februari 2018 afgerond met een positieve evaluatie. De inzet van Rehab Academy krijgt een structureel vervolg binnen gemeente Westerveld.

Voor wie?

De meeste deelnemers liepen na hun revalidatie thuis tegen allerlei dagelijkse consequenties aan waar ze niet op voorbereid waren. Dit had impact op hun energie, op het werk of op het contact met de omgeving. Maar ook vraagt een beperking dat mensen over andere dingen nadenken dan daarvoor, zoals hulpmiddelen, toegankelijkheid of bijzondere reacties van omstanders.

Een enkeling die mee was, gaat al langere tijd met een beperking door het leven. Ook dan ontstaan er telkens weer nieuwe vragen omdat iemand ouder wordt, te zwaar wordt of er alleen voor komt te staan. “Het is belangrijk dat mensen niet alleen na, maar ook al tijdens hun revalidatietraject en bij de overgang naar huis begeleiding kunnen krijgen.” Voegt Ingrid Weidema, Wmo-consulent van de gemeente Westerveld toe. 

Bekijk hier de evaluatie van de cursus ‘Mee blijven doen in Westerveld’. Voor meer informatie over Rehab Acadamy kunt u terecht op www.rehabacademy.nl.