Toespraak herdenkingen 4 mei 2017

Op woensdag 4 mei 2017 waren er op meerdere plaatsen in Westerveld, dodenherdenkingen waarbij namens het gemeentebestuur een toespraak is gehouden.

De tekst van de toespraak (die uitgesproken op detailniveau anders kan zijn geweest):

Wij zijn hier vanavond samen, jong en oud, om stil te staan bij de vrijheid, bij de bevrijding van Nederland in 1945. Tijdens de Nationale Herdenking op 4 mei herdenken wij niet alleen de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en andere oorlogssituaties, maar ook de slachtoffers tijdens vredesmissies daarna. In Nederland zijn gedurende het jaar herdenkingen van verschillende groepen oorlogsslachtoffers. Op 4 mei herdenken we alle slachtoffers samen.

Terwijl wij hier in vrijheid staan, herdenken wij vandaag hen die hun leven 72 jaar geleden op het spel hebben gezet of hebben gegeven. Voor de vrijheid van een ander, van ons. Vrijheid, ja wij zijn vrij en kunnen hier zijn, omdat we dat zelf kunnen, zelf hebben kunnen beslissen.

72 jaar geleden, toen hebben wij in Nederland onze vrijheid gekregen, misschien wel in Europa. Geef vrijheid door, dat is het jaarthema van 2017. Maar vrijheid zou je altijd moeten kunnen doorgeven, onderhouden en nooit als vanzelfsprekend moeten beschouwen. Ook al lijkt het lang geleden, 72 jaar, zo dichtbij kan het weer voelen.

Om ons heen, op de televisie, in de sociale media, we zien en horen zoveel nare berichten en beelden. Helaas is het voor veel mensen op deze wereld nog steeds geen vanzelfsprekendheid om in vrijheid te leven zoals wij, u en ik het wel dagelijks mogen ervaren.

Om 20.00 uur nemen wij twee minuten stilte in acht en zijn wij allemaal op onze eigen manier aan het herdenken. Misschien denkt u om acht uur aan de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Maar misschien denkt u ook wel aan de slachtoffers van recente oorlogen en conflicten.

<...>

Er zijn mensen die de gruwelen in hun thuisland hebben kunnen ontvluchten, weg konden komen met soms alleen maar de kleren die ze aan hadden. Op weg, een ongewisse bestemming tegemoet, in de hoop daar, aan de andere kant van de oceaan of in dat andere, verre land een beter bestaan te vinden. Voor henzelf, maar vaak ook net zo goed voor hun dierbaren.
De eindbestemming is onbekend, maar kan soms een vluchtelingenkamp zijn, waar de mensen zo goed en zo kwaad als ze kunnen een bestaan proberen op te bouwen. Met mensen uit heel veel verschillende culturen waar een ieder voor zich weer mee moet zien om te gaan.

En daarmee is zo’n kamp geen thuis, niet een plek die u en ik hebben en kennen. Een plek waar je je vrij voelt en geen ontberingen hoeft te doorstaan om elke dag weer door te komen. We mogen bij het herdenken van de oorlogsslachtoffers ook die mensen niet vergeten.

Het begrip vrijheid, wat wordt dit begrip toch eigenlijk op de proef gesteld. Vanuit onze comfortabele vanzelfsprekendheid om vrijheid te hebben doemt in sommige landen om ons heen de horror op, soms niet eens zo ver weg van Nederland. Denk bijvoorbeeld eens aan de aanslag van vorig jaar met een vrachtwagen op de Promenade in Nice, die inreed op het publiek, of de aanslag op de Kerstmarkt in Berlijn. Of verder weg, de gifgasaanval in Syrië waarbij ook heel veel mensen de dood vonden.

Inzet voor vrijheid, dat gebeurt ook heel nabij. In maart van dit jaar zijn ongeveer 250 militairen van 43 Gemechaniseerde Brigade in Havelte vertrokken naar Litouwen vanwege dreiging met het oosten. Door de aanwezigheid in Litouwen probeert Nederland de steun voor de missie in de Baltische staten kracht bij te zetten.

Mede door alle gebeurtenissen zouden we ons toch elke dag weer moeten realiseren dat vrijheid geen gegeven is, maar een groot goed, een goed dat we moeten, mogen doorgeven en koesteren.

Vrijheid behoort iedereen, van jong tot oud. Het zijn niet alleen de volwassenen die tijdens een conflict hun huis of familie zijn kwijtgeraakt, het zijn ook de kinderen die worden getroffen. Ze zeggen altijd, kinderen hebben de toekomst. Dan moeten wij met z’n allen wel die toekomst kunnen bieden. Een veilige toekomst, maar bovenal in vrijheid gegoten. Want zeg nou zelf, kinderen horen te spelen, naar school te gaan, maar vooral kind te zijn, in vrijheid.

Dankbaar, ben ik, dat wij hier met z’n allen ook dit jaar stil kunnen staan bij onze vrijheid. Laten we onze vrijheid blijven koesteren en samen blijven optrekken. We doen het samen, met en voor elkaar.

Dank u wel.