Gewasbescherming in de sierteelt
De gemeenteraad van Westerveld neemt op 17 februari 2026 een besluit over de uitwerking van een in mei 2025 aangenomen motie over het beperken van de impact van gewasbeschermingsmiddelen in de sierteelt op de volksgezondheid.
De maatregel moet tegemoetkomen aan de zorgen van inwoners over mogelijke gezondheidsrisico’s, maar tegelijkertijd telers ook nog een goede toekomst bieden.
Het college stelt de raad voor te kiezen voor het zogeheten 'scenario Westerveld’. Dit scenario gaat uit van een sierteeltvrije afstand van 50 meter tussen percelen met sierteelt – met een hoog gebruik van gewasbeschermingsmiddelen - en gewasbeschermingsmiddelengevoelige functies zoals woningen, scholen en zorginstellingen. De maatregel geldt niet voor sierteelt waarbij uitsluitend biologische gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt. Daarnaast wordt een meldplicht ingevoerd voor sierteelt. Daarmee krijgt de gemeente beter inzicht in waar sierteelt plaatsvindt, zonder dat dit leidt tot zware administratieve lasten of langdurige vergunningprocedures. De maatregelen zijn geldig tot tenminste 2030.
Wat zijn de vervolgstappen
Als de gemeenteraad op 17 februari 2026 instemt met het voorstel, krijgt het college opdracht om een wijziging van het omgevingsplan voor te bereiden. Daarbij worden inwoners, telers en maatschappelijke organisaties opnieuw betrokken. Het uiteindelijke omgevingsplan wordt later opnieuw aan de gemeenteraad voorgelegd.
Voorbereidingsbesluit
Op 16 december 2025 heeft het college van B&W in een raadsvergadering een voorbereidingsbesluit genomen over sierteelt. Dit voorbereidingsbesluit houdt in dat er per direct geen sierteelt mag plaatsvinden op percelen waar dat op dit moment nog niet plaatsvindt. Een voorbereidingsbesluit is een tijdelijke maatregel, in dit geval vooruitlopend op het raadsvoorstel van 17 februari 2026.
Veel gestelde vragen en antwoorden
Dit zijn middelen die worden ingezet om landbouwgewassen te beschermen tegen ziekten, plagen en onkruid. Ze worden vaak gebruikt in de landbouw, zowel chemische als biologische middelen. Gewasbeschermingsmiddelen mogen gebruikt worden nadat ze zijn goedgekeurd door het College voor de Toelating van Gewasbeschermingsmiddelen en biociden (CTGB). De Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA) controleert het gebruik van deze middelen.
Daar wilden we niet op wachten. Er leven al lange tijd zorgen onder onze inwoners over de gezondheidsrisico's bij lelieteelt. De gemeenteraad van Westerveld heeft in mei 2025 een motie aangenomen waarin het college wordt gevraagd te onderzoeken welke lokale juridische mogelijkheden er zijn om de impact van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de sierteelt op de leefomgeving tijdelijk, tot tenminste 2030, te beperken. Het college voert die opdracht nu uit en wil daarmee duidelijkheid geven aan betrokken partijen.
Dat is nog niet vastgesteld. De gemeenteraad wordt nu gevraagd om een principiële keuze te maken: wil zij de voorgestelde maatregel invoeren en moet die zich beperken tot specifieke sierteelten met een hoog middelengebruik. De exacte uitwerking en afbakening van welke teelten hieronder vallen, wordt later uitgewerkt.
Het CTGB gaat over de toelating van gewasbeschermingsmiddelen. De gemeente heeft hier geen rol in. Wel hebben we in ons raadsvoorstel opgenomen dat biologische middelen zijn toegestaan binnen de 50 meter sierteeltvrij.
Voor biologische gewasbeschermingsmiddelen geldt dat ze minder gezondheidsrisico's met zich meebrengen.
Wij vinden dat niet nodig. Met 50 meter wordt aangesloten bij de jurisprudentie van de Raad van State. Uit vaste rechtspraak van de Afdeling volgt dat in het algemeen een afstand van 50 meter tussen gevoelige functies en agrarische percelen waarbij gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt, niet onredelijk wordt geacht.
De afstand van 250 meter is daarentegen gebaseerd op één uitspraak van de voorzieningenrechter van het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch van 22 juli 2025, waarbij de uitspraak specifiek gericht was op enkel lelieteelt.
De provincie Drenthe is bevoegd gezag op het gebied van gewasbeschermingsmiddelen met betrekking tot natuurbescherming in relatie tot Natura2000 gebieden. Op 2 april 2025 heeft de Raad van State uitspraak gedaan dat er een vergunningsplicht is vanuit de Wet natuurbescherming (Wnb), omdat niet uitgesloten kan worden dat er bij lelieteelt geen significante effecten zijn op Natura2000 gebieden. De provincie Drenthe heeft op 3 juni 2025 een concept-beleidsnotitie Lelieteelt gepubliceerd als reactie op de uitspraak van de Raad van State, waarin de provincie de komende jaren inzet op onderzoek, ondersteuning van telers en handhaving bij lelieteelt.
