Buurtgezinnen

Voelt u zich soms overbelast met de zorg voor uw kind(eren)? Of valt de opvoeding u zwaar? En heeft u geen familie of vrienden in de buurt om u af en toe te helpen? Het opvoeden van kinderen is een hele opgave en als er dan ook nog weinig mensen in uw omgeving zijn die kunnen helpen is het echt pittig. Onder het motto ‘Opvoeden doen we samen’, koppelt Buurtgezinnen gezinnen die steun kunnen gebruiken aan een stabiel gezin in de buurt. Zo krijgen kinderen wat extra liefde en aandacht en worden ouders ontlast.

Brenda en Tim hebben twee dochters, Nienke en Fleur. Nienke heeft een zeldzame chronische aandoening: het Shwachman-Diamond Syndroom. Haar alvleesklier werkt niet goed, waardoor ze voedingsstoffen slecht opneemt en beenmergfalen heeft. De ziekte beïnvloedt Nienkes hele leven. Ze gebruikt medicatie en krijgt jaarlijks een beenmergonderzoek. Net als haar zusje gaat ze naar het reguliere basisonderwijs in het dorp maar volgt haar eigen leerjaar. 

“We zijn een gewoon gezin,” vertelt Brenda, “maar ons leven werd vanaf Nienkes geboorte allesbehalve gewoon. Het eerste halfjaar van haar leven wisten we niet wat er aan de hand was. Ze huilde veel, we probeerden van alles, maar niets hielp. Pas na maanden onderzoek in Groningen kregen we de diagnose. Gelukkig is ze nu stabiel, maar jarenlang waren er ziekenhuisopnames, sondevoeding, en zorgen over haar groei en weerstand. Dat hakt erin. Je staat altijd ‘aan’.”

Een soort datingbureau

Door alle zorg voor Nienke en ziekenhuisopnames moest Brenda stoppen met werken. “Je wereld wordt klein. Familie woont ver weg, vrienden durven de zorg vaak niet aan. Je wilt niemand tot last zijn, dus je doet alles zelf. Maar dat put uit.” Toen ze via school een flyer van Buurtgezinnen zag, twijfelde ze. “Je denkt: hoe werkt het? Kan ik dit wel? Maar we besloten het te proberen.” Het werd een schot in de roos.

“Buurtgezinnen werkt als een soort datingbureau. Na een intake werd een steungezin voorgesteld. Er volgden kennismakingsgesprekken bij ons en bij het steungezin thuis, zonder de kinderen. We ontmoetten een stel dat een zorgboerderij had gehad. Mensen die Nienkes situatie begrijpen, haar medicatie kennen en haar rust geven. Maar ook ons begrijpen en een luisterend oor bieden. Voor ons was het een cadeautje! Elke woensdagmiddag gaat Nienke naar hen toe, meestal samen met haar zusje, zodat wij even ademruimte hebben.”

Die vaste dag geeft structuur. Daarnaast kan er heel veel in overleg. Zo zijn de meisjes ook wel eens blijven logeren zodat Brenda en haar man een avondje uit konden samen. “In het begin was het spannend, vooral voor Fleur. We bouwden het langzaam op. Nu voelt het als familie, Ab en Antje zijn een soort bonusopa en oma.” Ze doen leuke dingen met de kinderen: knutselen, zwemmen, grapjes maken. Nienke kan zichzelf zijn, zonder prikkels. Het contact is warm. “Ze komen op verjaardagen, we overleggen alles. Dat is zó bijzonder. Vanaf dag één gaven ze onvoorwaardelijke liefde. Alsof het hun eigen kleinkinderen zijn.”

Je hoeft het niet alleen te doen 

Wat heeft het steungezin via Buurtgezinnen Brenda en Tim gebracht? “Wij kunnen even opladen, een boek lezen, wandelen, of gewoon niets doen. Je wordt even ontlast, de zorg valt even van je schouders.” De eerste jaren van Nienkes leven waren heel zwaar voor het gezin. Brenda: “Het was overleven. Omdat je totaal niet weet hoe het loopt. Het kan ook zo ineens over zijn, dat is heel onvoorstelbaar. Maar daar leer je mee omgaan.” Inmiddels heeft Brenda ook weer wat meer ruimte om aan zichzelf te denken en volgt ze weer een opleiding. “Dat was zonder deze steun niet gelukt.”

Na de match heeft Kim Kiers van Buurtgezinnen nog twee jaar regelmatig contact met zowel het vraag- als het steungezin gehad. “In totaal hebben we misschien twee, drie keer met z’n allen om tafel gezeten voor een soort evaluatie. Er worden onderlinge afspraken op papier gezet. Na twee jaar laat Buurtgezinnen het los.” Voorlopig hebben Brenda en Tim genoeg aan de geweldige steun van Ab en Antje. Hoe dat straks is als Nienke naar de middelbare school gaat is nog niet te voorspellen. 

Haar advies aan anderen? “Sta open voor hulp, je hoeft het niet alleen te doen. Maak duidelijke afspraken, en blijf met elkaar in gesprek. Denk altijd in het belang van het kind. Het draait om vertrouwen en het kind centraal zetten. Het is en blijft maatwerk, geen standaard opvang.” Brenda sluit af: “Voor ons is het steungezin via Buurtgezinnen echt een verrijking van ons leven!”.

Steungezin Ab en Antje

Toen Ab en Antje een jaar met pensioen waren viel er een foldertje van Buurtgezinnen in de brievenbus. Daarin stond de zorgvraag van Brenda. Ze besloten te reageren. Ab vertelt: “Wij hadden zoveel ervaring met kinderen met een zorgvraag en we misten het zorgen. We willen graag iets betekenen voor een ander en kinderen zijn in ons hele leven de rode draad geweest.” Ab heeft zijn werkzame leven lange tijd voor een grote professionele zorgaanbieder gewerkt. Daarna heeft hij samen met zijn vrouw jarenlang een zorgboerderij gehad in Havelte voor kinderen en jongvolwassenen met een beperking. Na een gesprek met Buurtgezinnen kwamen ze in contact met Brenda en Tim. 
Antje: “De kinderen komen op een vaste dag in de week, dat is prettig en geeft structuur. We hebben het rustig opgebouwd, kijken goed wat Nienke aankan. Hoe voelt ze zich vandaag?”. Na het koppelen door Buurtgezinnen is alles verder altijd onderling geregeld. Ab: “Het is voor een vraaggezin een zoektocht en een acceptatieproces. Daarom is ons uitgangspunt altijd oplossingsgericht en flexibel zijn.” 

Zelf steungezin worden? Bedenk vooral waarom het wėl kan! 

Wil je je opgeven als steungezin bij Buurtgezinnen? Ab en Antje leggen uit wat daarvoor nodig is. Ab: “Het belangrijkste is gelijkwaardigheid en een open houding. Het  voordeel van een steungezin is dat het zo laagdrempelig is: je bent geen behandelaar of ondersteuner, maar een gezin ‘in de buurt’ dat net dat beetje extra aandacht aan een kind kan bieden. Het allerbelangrijkste voor elk kind is aandacht! Het gaat niet om grote dingen.” Wel moet je daar de energie voor hebben, ook mentaal. Antje vult aan: “Het is belangrijk dat je structuur kunt bieden, duidelijk en consequent en stressbestendig bent.” Hun advies als het gaat om kinderen met een zorgvraag? “Denk dan niet dat doe ik wel even, want daar vergis je je in. Bedenk goed: past de eventuele zorgvraag bij ons gezin?” vult Ab aan. Hij sluit af met een glimlach: “Bedenk vooral waarom het wèl kan en geef je dan op!” 

Tien jaar geleden verhuisden Petra en Dennis vanuit het westen naar het mooie Diever. Hun twee dochters, inmiddels 20 en 23, studeren in Groningen en zijn nog maar weinig thuis. “We hadden ruimte in huis én in ons leven,” vertelt Petra. “In het westen werkten we altijd veel, maar nu hebben we meer tijd. We wilden die graag zinvol invullen.”

Onder het motto ‘Opvoeden doen we samen’, koppelt Buurtgezinnen gezinnen die steun kunnen gebruiken aan een stabiel gezin in de buurt. Zo krijgen kinderen wat extra liefde en aandacht en worden ouders ontlast. Zo werden ook Petra en Dennis via Buurtgezinnen een ‘steungezin’. Een idee dat spontaan ontstond. Petra: “Ik zag borden langs de weg over Buurtgezinnen en dacht: wat is dat eigenlijk? Toen ben ik gaan googelen en kwam op hun website. We hadden al eens gedacht: wat zou het mooi zijn om iets voor een kind te kunnen betekenen, zonder meteen pleegouder te worden. Dit voelde laagdrempelig.” Die wens werd versterkt door eerdere ervaringen. “Een jaar of 2 geleden kwam eens een meisje uit het dorp bij ons langs om de pony’s te verzorgen. Dat was zo leuk! Ze komt nog steeds regelmatig, gewoon even met de pony’s knuffelen, kletsen, een kopje thee drinken. Dat zette ons aan het denken.”

Kennismaking 

In januari 2025 meldden Petra en Dennis zich aan bij Buurtgezinnen. Eerst volgde een uitgebreid gesprek met Kim Kiers van Buurtgezinnen. Ze bespraken een vragenlijst met o.a. vragen als hoe sta je in het leven, wat vind je belangrijk in de opvoeding en werden alle praktische zaken besproken. Bijvoorbeeld: hoeveel dagen in de week ben je beschikbaar als steungezin? Daarna kwam Kim thuis langs om de woonsituatie te bekijken. Ook moest er een VOG aangevraagd worden. Daarna volgde een kennismakingsgesprek met de ouders van een meisje van 8 jaar. ”Dat klikte meteen,” zegt Dennis. “Ze vertelden dat het thuis soms druk is in verband met de zorg voor het andere kind in het gezin. Voor hun dochter is het fijn om één keer in de twee weken op zaterdag een dagdeel rust en aandacht te hebben.” Daarna kwam het meisje eerst een keertje samen met haar moeder om kennis te maken. Na een paar keer rustig opbouwen bleef het meisje alleen bij Petra en Dennis. Dat is nu eens in de twee weken op zaterdag.  

Hoe ziet zo’n dag eruit? Petra glimlacht: “Haar ouders brengen haar bij ons, wij brengen haar ’s middags weer naar huis. Als ze binnen komt wil ze altijd eerst de pony’s gedag zeggen. Daarna drinken we wat en doen iets leuks: knutselen, koekjes bakken, wandelen met de pony’s en de hond. Soms gaan we naar de Action, want dat vindt ze geweldig. We hebben ook samen happy stones beschilderd en een pompoen uitgehold met Halloween, dat soort dingen. Het is geen groot programma, gewoon samen zijn. Ze draait mee in ons ritme, maar krijgt ook echt één-op-één aandacht.” Bij het thuisbrengen wordt even kort met de ouders besproken hoe de dag is geweest.  

Gewoon samen zijn 

Voor Petra en Dennis is het geen zware zorgtaak. “Ze heeft geen speciale zorg nodig, alleen aandacht. En dat kunnen wij bieden,” legt Petra uit. “We hebben goed contact met haar ouders, sturen foto’s in de groepsapp die we hebben aangemaakt en evalueren af en toe. Het voelt heel natuurlijk.” Het meisje heeft ook sport- en andere activiteiten doordeweeks. De zaterdagen bij Petra en Dennis zijn gewoon een extra onderdeel van haar leven geworden.  

Er zijn ook bijzondere momenten. “Toen ze jarig was, vroeg ze of we op haar verjaardag wilden komen. We hadden een druk weekend, maar zijn toch gegaan. Dat voelt goed.” Dennis: “Op een keer bij het wegbrengen zei haar vader tegen me dat hij het zo fijn vindt voor zijn dochter dat ze bij ons mag komen. Dat geeft ons een goed gevoel.” 

Wat levert het hen op? “Voldoening, omdat we het gezin en het meisje kunnen ondersteunen, en we zouden het  anderen zeker aanraden” antwoordt Petra. “Onze kinderen zijn groot, en nu kleuren we weer, knutselen we weer. Het brengt ons terug naar het hier en nu. Even geen haast, gewoon samen gezellig bezig zijn.” Dennis vult aan: “Als je ruimte en tijd hebt, denk er eens over na. Het is laagdrempelig, maar je moet er wel achter staan. Als we horen dat ze thuis vraagt: wanneer mag ik weer naar Petra en Dennis? Dan weet je dat het werkt. Voor ons is het missie geslaagd: we doen iets goeds voor haar én we beleven er zelf ook veel plezier aan.” 

Wilt u ook een kind (of kinderen) uit een ander gezin helpen? Of wilt u meer weten? Ga dan naar www.buurtgezinnen.nl.​​​​​